ادامه توضیحات دکتر فریدون عزیزی، متخصص داخلی و فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران رو در مورد چاقی و اصلاح سبک زندگی می خونیم:

هنوز کشورای پیشرفته بیشترین آمار مبتلایان به چاقی رو دارن؟

این یه تصور غلطه. امروزه چاقی بیشتر از اندازه در کشورای پیشرفته زیاده، ولی اضافه وزن در کشورای در حال پیشرفت یا برابر با کشورای پیشرفته س و یا از اونا بیشتره؛ یعنی میشه گفت مجموعه اضافه وزن و چاقی در کشورای در حال پیشرفته یه جوره، منتها در کشورای در حال پیشرفت اضافه وزن بیشتره و در کشورای پیشرفته چاقی بیشتر از اندازه.

کشور ما چیجوری؟

متأسفانه هر چی که جلوتر میریم، چاقی در کشور ما هم در حال زیاد شدنه، چون در کشورای پیشرفته، مسئله استفاده زیاد از کالری و کم تحرکی از ۵۰ سال قبل شروع شد و در کشور ما از ۲۰ سال پیش. پس اگه سبک زندگی غلط همین طور پیش بره، ۳۰ سال دیگه ما هم از نظر آمار مبتلایان به چاقی در رده کشورای پیشرفته یا حتی بالاتر از اونا هستیم.

تکلیف کسائی که در اثر عوامل ژنتیک به این مریضی گرفتار شدن چیه؟

کسائی که مسئله ژنتیک دارن به دو دسته تقسیم می شن: گروه اول کسائی هستن که یه مریضی نادر دارن و از اول زندگی تعداد سلولای چاقی در اونا زیاده که باید سراغ درمانای تهاجمی برن مثل عمل جراحی. اما بیشتر افراد این طور نیستن، یعنی زمینه ژنتیک چاقی دارن، ولی با رعایت کردن یه سری از عوامل محیطی و تغییر در سبک زندگی می تونن چاقی خود رو کنترل کنن. البته تغییر و اصلاح روش زندگی در همه جای دنیا مشکلیه که هست و اصلا ساده نیس. در نظر بگیرین مثلا مسواک زدن رو فقط صبح انجام می دین و حالا بخواین شب هم این کار رو انجام بدین، خوب کار ساده ای نیس و کمترین تغییر در روش زندگی مسائل عصبی و روانی زیادی رو داره که بعضی وقتا فرد اونو رها می کنه.

گفتید افراد دارای چاقی بیشتر از اندازه به وزن ایده آل برنمی گردن. این یعنی اصلا نمیشه وزن نرمالی رو واسه این افراد متصور شد؟

ببینین، برگشتن به وزن طبیعی برحسب اینکه فرد اضافه وزن داشته باشه یا چاقی درجه یه یا دو یا سه، فرق داره. واسه کسائی که چاقی بیشتر از اندازه دارن، برگشت به وزن نرمال نزدیک به صفره. واسه چاقی درجه یک و دو،  ۱ تا ۲ درصد امید به برگشت هست و واسه مبتلایان هم اینکه وزن، ۵ تا ۲۰ درصد این احتمال هست.

الان خیلیا با به کار گیری راه های جور واجور کاهش وزن مثل لاغری موضعی، هر ماه مقداری از وزن خود رو از دست میدن. شما می گین این کاهش وزن هم برگشت پذیره؟

صد در صد. این روند در کشورای غربی زیاده که افراد با روشای جور واجور ایجاد شده مثل به کار گیری شکلای جور واجور گوشوارهای لاغری، کمربندهای لاغری و شکلای جور واجور دستگاه های ماساژ که از نظر ما پایه علمی هم ندارن، تلاش در کاهش وزن می کنن، اما بعد از ۵ تا ۶ ماه، وزن کم شده برمیگرده و یا حتی بیشتر می شه.

پس با در نظر گرفتن برگشت پذیر بودن چاقی می تونیم بگیم که این مریضی درمان نسبی داره نه مطلق؟

همین طوره، البته اگه انگیزه قوی در فرد وجود داشته باشه، بعضی از افراد می تونن به وزن طبیعی برگردن و اونو نگه دارن. واسه همینه که ما می بگیم اگه کسی چاقی بیشتر از اندازه داشته باشه و بتونه در عرض ۶ ماه ۱۰درصد وزنش رو کم کنه و اونو نگه داره،  این یه موفقیته. اگه هم این روند تا ۳سال ثابت بمونه، فرد تقریبا موفق بوده.

ما تموم رژیمای سفت و سختی رو که مثلا باعث می شن فرد در عرض یه ماه، ۵ تا ۶ کیلو وزن کم کنه رو گوشه گیر میدونیم، چون بیشتر افراد با اضافه وزن بیشتری دوباره به چاقی برمی گردن.

به هر حال واسه افراد دارای چاقی بیشتر از اندازه هم هرچند درمان قطعی وجود نداره، ولی روشای درمانی در مورد این آدما به طور کامل کنار گذاشته نشده ان. به این روش ها اشاره می کنین؟

ببینین، واسه درمان چاقی و در بررسی آدمایی که اضافه وزن و چاقی دارن، ما سه مسئله رو در نظر می گیریم؛ BMI، اندازه دور کمر و مشکلات و مریضی های در رابطه. چون چگونگی برخورد ما با کسائی که چاقی بیشتر از اندازه دارن با کسائی که اضافه وزن دارن، فرق داره.

یعنی واسه کسائی که مریضی همراه مثل مریضی قلبی ، دیابت و … ندارن، با پیشنهاد رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی کافی اونو به سمت وزن کمتر جهت می دیم، اما در مورد کسی که چاقی بیشتر از اندازه داره و دچار فشار خون بالا یا سکته قلبی شده، درمانای شدیدتری داریم.

ولی پیشنهاد شما واسه همه گروه ها یکیه: اصلاح سبک زندگی. اینطور نیس؟

بله همینطوره. البته این روش در کسائی شدنیه که ما بتونیم در اونا انگیزه بسازیم، چون بدون ایجاد انگیزه، هیچ روشی مؤثر نیس، پس تغییرات و همراه شدن یه روان شناس در طول دوره درمان اولین کاره.

منظورتون از درمانای شدیدتر در افراد با چاقی بیشتر از اندازه چیه؟

خوب ما اصلا نمی تونیم در عرض ۳ تا ۶ ماه در این افراد کاهش وزن بسازیم، پس باید وارد درمانای دارویی شیم. البته خیلی از افراد باور غلطی نسبت به این داروها دارن و باید بدونن که این داروها تا وقتی که مصرف بشن، تاثیردارن ولی وقتی که قطع شن تاثیر خود رو به طور کامل از دست میدن، حتی داروهای بسیار گران.

پس این داروها به کسائی پیشنهاد می شه که چاقی بیشتر از اندازه دارن؛ چون ثابت شده همین ۵ تا ۶ کیلو وزن کم کردن موقتی هم باعث کاهش فشار خون می شه، دچار شدن به دیابت رو کم می کنه و چربی خون رو پایین می آورد.

پس این افراد باید مدت طولانی این داروها رو مصرف کنن؟

بله، مگه اینکه با قطع دارو روش زندگی خود رو هم تغییر بدن. البته نگفته نمونه تجربیات ما در مصرف داروهای جدید نشون میده تاثیر اونا بیشتر از ۲ تا ۳ سال نیس و ما نمی دونیم که بعد از این مدت تاثیرشون موندگار هستش یا نه، و مشکلات دارن یا نه.

خوب واسه آدمایی که چاقی درجه دو یا سه دارن، چه پیشنهادی دارین؟

در این افراد بعد از کار اولیه که واسه تغییر روش زندگی می کنیم که در بیشتر موارد هم بی فایده س، مجبوریم به سراغ درمانای جراحی بریم؛ چون طول عمر این آدما به دلیل دچار شدن به مریضیای جور واجور کوتاهه.

امروزه با پیشرفتایی که در میدون جراحی ایجاد شده، انگار این روش ها دارای مشکلات کمتری هستن. تا ۴۰ سال پیش، تنها کاری که واسه این افراد  انجام می شد این بود که مقداری از روده ها رو از راه جذب مواد غذایی کنار می گذاشتن و یا معده رو به قسمت انتهایی روده می چسبوندن؛ یعنی همون عمل بای پس(bypass) که با این کار حتی مواد غذایی به درد بخور هم جذب نمی شدن و نتیجه اون دچار شدن به مریضیای کبدی و گوارشی بود.

به خاطر همین، امروزه تلاش می کنن از راه روشای جور واجور مثل آندوسکوپی، معده رو کوچیک کنن. چون بیهوش کردن این افراد هم حتی خطرناکه.

البته توجه کنین چاقی یه چرخه خراب مریضی جسمی و روانیه و خیلی از افراد تمایلی به کاهش مصرف مواد غذایی ندارن و حتی بعد از این اعمال جراحی هم زیاد خوشحال نیستن و ممکنه بعد از عمل دچار مشکلات روانی شن.

واسه همینه که تأکید می کنم انجام عمل جراحی احتیاج به بررسیای عمیق ژنتیک خانوادگی و روانی داره تا مناسب بودن فرد واسه عمل جراحی به طور کامل مشخص شه.

سمیه شرافتی

*

منبع : tebyan.net

Categories:سلامتی
Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *