آکایران :هفته نامه سلامت – دکتر بابک ساعدی*: سرماخوردگی مریضی ایه که بشر واسه پیشگیری و درمان اون چند سال تلاش کرده ولی تا الان به نتیجه ای نرسیده. درواقع، سرماخوردگی مریضی لاعلاجیه که فرد تنها کاری که می تونه هنگام روبرو شدن با اون بکنه، استراحت و انتظار واسه تموم شدن دوره بیماریه.
بنا : این مریضی هرساله بیشترین بار اقتصادی رو بر کشورها اونم به ۲ صورت وارد می کنه؛ شکل اول استراحت مریض در منزل و خروج موقتی اون از چرخه کاریه و شکل دوم هزینه های اضافی درمانی و داروییه که به نادرست واسه بیماران صرف می شه. این مطلب اشاره ای داره به باورها و اشتباهای عادی مردم هنگام مواجه با سرماخوردگی و نکته های مهمی که به دونستن اونا نیاز دارن. اول بهتره با علائم سرماخوردگی آشنا شیم.

: اصلاح باورهای غلط درباره سرماخوردگی

سرماخوردگی معمولا با نشونه هایی مانند خارش و سوزش گلو شروع می شه و کم کم با عطسهای تکراری، آبریزش بینی، در گلو، سرفه و خلط سینه و… همراه می شه. این علائم در بیشتر مواقع بعد از ۳ تا ۵ روز به طور خود به خود فروکش می کنن. تقریبا همه مردم با این علائم آشنایی دارن ولی واسه مقابله با اون به راه هایی دست میزنن که اصلا علمی نیستن و گاه هم گرون ان.
۱- سرماخوردگی واکسن نداره
دلیل سرماخوردگی ویروسی است و ویروسای زیادی در بروز این مریضی نقش دارن. بدن افراد در روبرو شدن با ویروس ایمنی پیدا می کنه ولی دلیل اینکه هنوز نتونسته نسبت به این ویروسا مقاوم شه تنوع ویروسیه. هر سال ویروسی جدید با ساختار غیرمشابه ویروسای دیگه وارد جامعه می شه. به خاطر همین هم تا الان واکسنی واسه سرماخوردگی ساخته نشده.
در بعضی از داروخانه ها در فصول سرد سال نوشته شده: «واکسن سرماخوردگی رسید.» این یه اشتباه نوشتاریه. شاید منظورشون همون واکسن آنفلوآنزاست. آنفلوآنزا ویروسای محدودتری داره و محققان تونسته ان واکسن اونو بسازن.
علائم آنفلوآنزا ممکنه اول شباهت زیادی به سرماخوردگی داشته باشه ولی سیر مریضی به طور کامل متفاوت با سرماخوردگیه. علائم خیلی شدید همراه با تب و گلودرد زیاده. طول مدت مریضی آنفلوآنزا از ۱ تا ۲-۳ هفته س. به دلیل سیر مریضی آنفلوآنزا و تاثیر بد اون روی افراد در خطر میشه به گروه های حساس مانند سالمندان، کودکان، بیماران و خانمای باردار واکسن تزریق کرد. این واکسن به طور کامل بی خطره اما تجویز اون واسه همه افراد اجباری نیس.
۲- آنتی بیوتیک سرماخوردگی رو درمان نمی کنه
عادت نادرست و شایعی که میان مردم رواج داره، مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک هنگام سرماخوردگیه. بعضی وقتا تجویز آنتی بیوتیک به وسیله همکاران پزشکان که معمولا به دلیل اصرار بیمارانه رو هم میبینیم. مصرف آنتی بیوتیک هایی مانند پنی سیلین و ترکیبای سیلینا به طور شایع به خصوص در جامعه ما رواج داره.
یافته های تحقیقات نشون داده آنتی بیوتیکا هیچ تاثیری در پیشگیری و بهبود سرماخوردگی ندارن. مصرف بیخود آنتی بیوتیک باعث مقاوم شدن بدن به اون می شه و بدیش اینه این مقاومت بدن نسبت به دارو رو در مردم کشورمون میبینیم. پیشنهاد می کنم از مصرف آنتی بیوتیک بدون دستور دکتر جدا دوری کنین.
۳- سرماخوردگی زمان برده دلیل داره
بیشترین حد طول مدت سرماخوردگی ۱۰-۷ روزه. اگه بیشتر از این زمان طول بکشه باید به مریضی سینوزیت مشکوک شد. سینوزیت در فرد اثبات شه. کلا در سرماخوردگیایی که بیش زا ۱۰ روز طول میکشن، تب مریض فروکش نمی کنه، مریض سردرد شدید و سرفه های خلط دار داره و نیازمند بررسی بیشتر و درمان با آنتی بیوتیکه. اگه احساس کردین سرماخوردگی تون مشکوکه در اولین فرصت به دکتر مراجعه کنین.
۴- ویتامین C از سرماخوردگی پیشگیری نمی کنه
تصور نادرست دیگری که بین مردم رایجه، افزایش مصرف ویتامین C به خصوص در فصل سرد ساله. بیشتر مردم فکر می کنن ویتامین C شامل سرماخوردگی رو میگیره. این باور بر اثر تحقیقات اشتباهی که سالای قبل انجام شد رواج یافت و مردم واسه جلوگیری از سرماخوردگی به خوردن ویتامین C روی آوردن ولی بعد اثبات شد ویتامین C هیچ تاثیری در پیشگیری از سرماخوردگی نداره. در فصول سرد سال بهترین منبع ویتامین از مرکباته.

۵- سرماخوردگی ربطی به سرمای زیاد هوا نداره
باور نادرست دیگه اینه که سردی هوا به تنهایی باعث سرماخوردگی می شه و هر چی هوا سردتر باشه احتمال سرماخوردن بیشتره. در حالی که ویروسای سرماخوردگی در همه فصول وجود دارن ولی در فصل سرد سال بیشتر افزایش پیدا می کنن و چون به دلیل سردبودن هوا در و پنجره ها بسته س و جریان هوایی هم وجود نداره توانایی انتقال ویروس به بدن افراد بالاست.
۶- لوزه سوم باعث تعدد سرماخوردگی نمی شه
باور نادرست دیگه در سرماخوردگی کودکان اینه که مردم فکر می کنن کودکی که زیاد سرما می خوره به احتمال زیاد لوزه سوم داره که باید ورداشته شه ولی واقعیت اینه که برداشتن لوزه سوم باعث سرمانخوردن یا کاهش دفعات سرماخوردن در کودکان نمی شه، اما کودکانی که لوزه سوم دارن و همیشه دچار گلودرد می شن (بیشتر از ۶-۵ بار در سال) به جراحی و برداشتن لوزه نیاز دارن.
۷- بسته شدن مجرای بینی نوزاد به معنی مشکل مادرزادی در بینی نیس
بعضی وقتا مادران به دکتر مراجعه می کنن و از اینکه صورت نوزاد هنگام شیر خوردن تغییر رنگ میده نگران هستن. اونا فکر می کنن نوزاد دچار اختلالی در مجاری تنفسی است ولی بعد از بررسی معلوم می شه نوزاد دچار سرماخوردگی و مجرای بینی بسته شده و چون نوزادان بیشتر از راه بینی تنفس می کنن و با خوردن شیر مجرای هوایی دهن بسته می شه، دچار کمبود اکسیژن و اشکال در نفس کشیدن می شن و رنگ صورتشون تیره می شه و به کبودی می گراید. پس هنگام سرماخوردن نوزاد باید به این نکته دقت کرد. به کار گیری قطره های بینی که دکتر تجویز کرده اونم قبل از شیر دادن این مشکل رو برطرف می کنه.
۸- فقط تو یه مورد مجاز به به کار گیری آنتی بیوتیک هستیم
در کودکان ۲ تا ۶ ساله به دلیل وضعیت قرار گرفتن مجرای داخلی گوش و رابطه اون با مجرای بینی، احتمال ورود ویروس از مجاری هوایی به داخل گوش میانی خیلی زیاده. ورودی ویروس به گوش با گوش درد ظاهر می شه. واسه این افراد حتما باید آنتی بیوتیک رو شروع کرد.
۹- قطره های ضداحتقان مشکل دیگری ایجاد می کنن
خیلی از افراد واسه رفع گرفتگی بینی از قطره های ضداحتقان استفاده می کنن اما به کار گیری این قطره ها کار اشتباهیه. گرفتگی بینی موقتیه و بهترین درمان شستشوی بینیه. به کار گیری قطره های ضداحتقان بینی این محدوده رو حساس می کنه و باعث خونریزی در مخاط می شه که مشکل دیگری رو واسه مریض به وجود می آورد. اگه واقعا احتقان بینی شدیده، مریض می تونه بیشترین حد ۲ روز از این قطره ها استفاده کنه.
۱۰- هیچ دارویی باعث بهتر شدن سرماخوردگی نمی شه
تجویز هر دارویی واسه سرماخوردگی فقط واسه کاهش علامته و هیچ تاثیری در روند مریضی نمی ذاره. تنها راه واسه کم شدن نشونه های استراحت کافی، تغذیه مناسب و مصرف مایعات گرمه. واسه کم شدن نشونه های میشه با آب نمک مجرای بینی رو شستشو داد. به کار گیری آنتی هیستامین هم باعث کاهش آبریزش بینی و شدت عطسه و سرفه می شه. سرماخوردگی در بیماران گرفتار به آسم شدید و سینوزیت باعث شدید شدن علائم مریضی می شه. این افراد باید خیلی با احتیاط باشن و بهترین راه واسه اونا پیشگیریه.

۱۱- تنها راه پیشگیری، رعایت بهداشت فردیه
واسه پیشگیری هر ۲ طرف یعنی فرد دچار سرماخوردگی و فرد سالم باید نکتهایی رو رعایت کنن. مهم ترین راه انتقال تماس مستقیم با فرد آلوده و اشیای آلوده به ویروسه. بیماران باید در این مواقع از دست دادن با افراد سالم دوری کنن. حتما دستمالی در دست داشته باشن و موقع عطسه یا سرفه جلوی دهن خود بگیرن. (بعد از هر بار به کار گیری دستمال اونو در سطل زباله دردار بندازن) عطسه و سرفه باعث پخش شدن میلیونا ویروس به فضا می شه.
اگه محیط بسته باشه قدرت انتقال ویروس به بقیه بسیار بالاتر میره به خصوص وقتی که فرد سالم در فاصله کمی از فرد مریض قرار گرفته باشه.افراد دچار سرماخوردگی حتما باید در فصول سرد سال که ویروسا فعال ترن روزانه چند بار دستای خود رو با آب و صابون بشورن. دستای فرد دچار سرماخوردگی منبع ویروسه و با دست زدن به در، صندلی و میله های متروها و اتوبوسا یا وسایل شخصی بقیه باعث آلودگی وسایل خواهدشد و اگه فرد سالمی به اونا دست بزنه و دست خود رو به طرف دهن ببره، گرفتار می شه. پس افراد سالم هم باید به این نکته واقف باشن و روزانه دستا رو بیشتر بشورن.
۱۲- بخور سرماخوردگی رو درمان نمی کنه
بیماران دچار سرماخوردگی از بخور استفاده می کنن ولی بخور سرماخوردگی رو درمان نمی کنه، فقط راه حل خوبی واسه تهویه مجرای بینی خشک و آلوده به ویروسه. بیماران باید از بخور گرم استفاده کنن. هم اینکه در زمستون آب و هوا خشکه و به کار گیری بخور در محیط بسته باعث مرطوب شدن محیط می شه.
۱۳- بیماران ۳-۲ روز اول مریضی در جمع حاضر نشن
بعضی از افراد هنگام سرماخوردگی عادت به استراحت ندارن و هم اونقدر به حضورشون در جمع ادامه میدن. این کار باعث گسترش ویروس در جمعیت می شه. احتمال انتقال ویروس از فرد مریض به افراد سالم از اول شروع علائم تا ۳-۲ روز اوله.
اگه این دوره کوتاه چند روزه پشت سر گذاشته شه، احتمال انتقال ویروس به بقیه بسیار کاهش پیدا خواهدکرد. در روزای اول غلظت ترشحای ویروسی از مجاری تنفسی مریض بالاست، پس افراد دچار سرماخوردگی باید ۳-۲ روز اول رو در خونه بمونن و تماس با دور و بریا رو به کمترین حد ممکن برسانند.
*متخصص گوش و حلق و بینی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

Categories:سلامتی
Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *