: مجموعه: پیشگیری بهتر از درمان

ارگونومی کار با رایانه

 

تعریف آرگونومی بدن

ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی از دو کلمه یونانی»Ergo« به معنی کار و «Nomos» به معنی قانون جدا شده و در کلمه به معنی قانون کاره. ارگونومی کوششیه در جهت تناسب کار با آدم.

 

هدف اساسی از این علم، بهبود بخشیدن به چگونگی کار، روشای کار و وسایل کار و برابری بخشیدن اونا با خصوصیات روانی و بدن انسانه.

علم ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی (Human Factors Engineering) دانشیه کاربردی مرکب از علوم پایه جور واجور از جمله فیزیولوژی روانشناسی، فیزیک، مکانیک، طراحی، آمار، ریاضی، جامعه شناختی، مدیریت و بسیاری موارد دیگه؛ این علوم در کنار هم اصول ارگونومی رو شکل داده و به طراحی بهتر سازمان در جهت بهره ور بودن کمک کرده و اندازه رفاه و سازگاری آدما رو با محیط کار رو به شکل زیادی زیاد می کنن.

پنج اصل اساسی در ارگونومی عبارتند از:

۱. امنیت

۲. راحتی

۳. سهولت استفاده

۴. بهره وری و  کارکرد

۵. زیبایی شناسی

ارگونومی دو هدف مهم داره:

هدف اول: افزایش کارایی و بازده انجام کار و فعالیتای دیگه س. افزایش سهولت کاربرد، کاهش خطا و افزایش بهره وری در این بحث می گنجند.

هدف دوم: تقویت بعضی از ارزشای انسانی مطلوب از جمله افزایش ایمنی، کاهش خستگی و تنش، افزایش راحتی، افزایش مقبولیت پیش کاربر، افزایش اندازه رضایت شغلی و بهبود کیفیت زندگیه. این دو عامل به ما تلاش می کنن که در هر کاربرد خاص معمولاً فقط دسته ای از اهداف بیشترین اهمیت رو دارن و این اهداف عموماً به هم وابسته.

ارگونومی کوششیه در جهت تناسب کار با آدم

 

اصول ارگونومی درسه بخش:

ارگونومی فیزیکی

ارگونومی فیزیکی مربوطه به چگونگی تعامل بدن با وسایل کار (هرچیزی از بیل و کلنگ گرفته تا صندلی و رایانه شخصی) و اثرات این وسیله ها روی بدن، مثل فرم استیل، مشکلات اسکلتی عضلانی، مشکلات تکراری، فضای کار و سلامت و امنین محل کار.

 

آرگونومی شناختی

ارگونومی شناختی مربوطه به راه های که مغز اطلاعات ارائه شده به اونو پردازش می کنه. ارگونومی شناختی مربوط به پروسهای ذهنیه و شامل مواردی مثل به کار گیری حافظه، اراده کردن و بقیه کارای ذهنی می شه.

 

مطالعه این عوامل و تعامل بین آدم و اطلاعات ارائه شده به اون، می تونه هرچیزی از طراحی سایت هارا گرفته تا طراحی سیستمای عامل و .. رو بهتر کنه. جایگزاری محل امضاء، اندازه وضوح و تشخیص پذیری اطلاعات و مسائل مربوط به بخشای “تعامل آدم و رایانه” (HCI)، موضوعاتی هستن که می تونن از ارگونومی شناختی بهره ببرن.

 

ارگونومی سازمانی

ارگونومی سازمانی مربوطه به بهینه سازی محیط کار، هرچیزی از کارگروهی گرفته تا آزمایش دورکاری و مدیریت کیفیت.

یونانیان پیشتازان ارگونومی بودن اما در اواخر قرن نوزدهم آقای فردریک وینسلو تیلور با ارائه روشای “مدیریت علمی” به عنوان روشای بهینه انجام یه کار مشخص،  ارگونومی رو به عنوان یه علم مطرح کرد.

 

با به کار گیری این روش ها تیلور شروع به بررسی رههای کرد که می تونست با بهترن بازده از بیل مخصوص معادن ذغال سنگ استفاده کنه. اون به شکل تجربی و با تغیر کم کم در اندازه و وزن بیلا بهترین نسبت رو بدست آورد. در اوایل قرن بیستم تحقیقات زمان و حرکت هم به این روشها اضافه شد تا بتونن مراحل غیر لازم در فرآیندهاره حذف کنن.

 

در زمان جنگ جهانی دوم ارگونومی یه قدم دیگه به جلو برداشت. به عنوان اولین جنگ ماشینی که آدم تجربه کرده بود این جنگ عوارضی رو بر مغز و بدن آدما برجای گذاشت. تلاش واسه کاهش خطای خلبانا در ارتش آمریکا تغیرانی در محیط و طراحی فضای داخلی کابین خلبان انجام شد که همزمان با تئوریزه کردن یافته های اثرات اون در بقیه شاخه های ارتش هم استفاده شد.

 

عصر ارتباطات چیزای مهم جدیدی رو واسه تحقیقات ارگونومی درست کرد. از رایانه گرفته تا مونیتور، میکروفن، صندلی، جوی استیک (دسته بازی) و هرچیزی که نیاز به طراحی داشته باشه. یه مثال قابل لمس از بهبود طراحی متناسب با ارگونومی در بخش HCI ، یه کنسول بازه به نام Wii که به شکل خاص ای واسه راحتی در استفاده، توانایی حمل آسون و کمتر خسته کردن کاربر ساخته شده.

مهندسی فاکتورهای انسانی (ارگونومی) چیه ؟

پس واسه اینکه یه تولید کننده بتونه جوابگوی تموم نیازای افراد جور واجور جامعه باشه، باید بدونه که چند درصد از این افراد دارای چه خصوصیات و ویژگیای جسمی هستن و واسه این منظور باید از جمعیت مشتریان بالقوه محصول مورد نظر آمارگیری کرده و داده های به دست اومده رو به وسیله کارشناسان موشکافی کنه.

 

این آمارگیری هم باید از گروه های جور واجور اجتماع انجام شه چون مثلاً تو یه جامعه، گروهی چاق، بعضیا لاغر، بعضی بلندقد، دسته ای کوتاه قد و در آخر بعضی هم در تموم این افراد متفاوت هستن و به خاطر همین بعضی وقتا ارائه یه محصول در بازار واسه بعضیا بالاتر از حد استاندارد و واسه بعضیا دیگه پایینتر از حد استاندارد قرار میگیره.

 

ارگونومی در چهار شاخه بیومکانیک شغلی، روانشناسی مهندسی، آنتروپومتری، فیزیولوژی کار فعالیت می کنه:

 

اصلاح ارگونومی بدن

 

فیزیولوژی کار: بخشی از علم ارگونومی که تطبیق آدم با کار رو در مصرف انرژی و هم اینکه تغییرات پارامترهای فیزیولوژیکی بدن در بین انجام کار روش زوم می کنه به فیزیولوژی کار معروفه.
بیومکانیک شغلی: در بیومکانیک از قوانین فیزیکی مکانیک واسه بدن استفاده می شه . با استفاده این قوانین این امکان ایجاد میشه که موقع یه وضعیت خاص در بدن و حرکت اون ، اندازه فشار مکانیکی موضعی اعمال شده بر عضلات و مفصلا محاسبه شه.

 

روان شناسی مهندسی: به فاکتورهای محیطی فیزیکی و شیمیایی مانند سر و صدا، ارتعاش، روشنایی، آب و هوا و مواد شیمیایی می تونن روی ایمنی، سلامتی و آسایش افراد اثر بذارن می پردازه.

 

آنتروپومتری: آنتروپومتری Anthropometery کلمه ای یونانیه که از دو واژه Anthropo به معنی آدم و metery به معنی امتحان ، تشکیل شده و شامل جمع آوری و تفسیر داده های مربوط به شکل و اندازه ابعاد بدن آدم ( ابعاد طولی ، عرضی ، محیطی و وزن ) هستش.

 

تعریف آنتروپومتری عبارت هستش از اندازه گیری سیستماتیک بدنبال به کار گیری وسایل اندازه گیری.

 

ارگونومی در محیط اداری

 

در واقع، ارگونومی یه علم میان رشته ایه که رابطه دوطرفه تکنولوژی، محیط و نیازای روحی و جسمی آدم رو برقرار می سازه. پس بجای واژه ارگونومی، عبارت مهندسی فاکتورهای انسانی رو بکار می برن.

 

انجمن فاکتورهای انسانی و ارگونومی بر روشای طراحی تاکید داشته و مهندسی فاکتورهای انسانی رو اینجور تعریف می کنه: «کشف و کاربرد اصول مربوط به رفتار آدم و خصوصیات طراحی، آزمایش، روند نگهداری اجناس و سیستما با هدف ایمن بودن، موثر بودن و ایجاد رضایت در بین کارکنان». 

 

با در نظر گرفتن بخش گسترده علم ارگونومی و با اعمال نظر بر این دیدگاه که این علم وسعت بزرگی از سیستمای صنعتی، یعنی محیط کار، آدم و ماشین آلات رو روش زوم می کنه، میشه گفت که یکی از مهمترین راه های توجه به آدم و چگونگی کارکرد درست و برتر اون، باخبر شدن از اصول ارگونومی و کاربرد اون اصول در طراحی پستای کاریه.

 

پس واسه تحقق این مهم میشه پیشنهادایی رو به دست اندرکاران تولید، مدیران، برنامه ریزان و مسئولین محیطای صنعتی نشون داد که در زیر به بخش کوچیکی از اونا اشاره می شه:

 

با در نظر گرفتن چیزی که گفته شد مدیران محترم می تونن با انجام بعضی اقدامات اساسی شرایط محیطی لازم رو با سرمایه گذاری کافی، به کار گیری فن آوریای نوین و امکانات مناسب چه از نظر روانی و چه از نظر فیزیکی، محیطی رو واسه کارکنان ایجاد کرده که محیط کار مثل محیط زندگی خانوادگی باشه.تا براساس اون بشه روند کارکرد کارکنان رو بهتر کرد.

 

جمع آوری: بخش سلامت بیتوته

moorashin.ir



.

منبع :

Categories:سلامتی
Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *