اشنایی با انوع سوختگی پوست

بیشتر سوختگیای پوست سطحی بوده و با کمی مراقبت قابل درمان هستن.  با این حال ، مهمه که علائم سوختگی جدی تر پوست که نیازمند درمان به وسیله پزشکه رو بدونیم. کلا این سوختگیا نیازمند مراجعه به دکتر هستن:
سوختگی صورت
دست یا انگشتان دست
ناحیه تناسلی و یا پا
سوختگی در نزدیکی مفاصل
سوختگی وسیع (بزرگتر از ۳ اینچ یا ۷٫۵ سانتی متر) و یا عمیق (در ادامه مطلب)
اگه قربونی کودک کمتر از پنج سال و یا فرد سن بالا تر از ۷۰ سال باشه.

اگه نشونه های عفونت پوست ، مانند افزایش قرمزی ، درد ، ترشح چرک مانند ، و یا تب بیشتر از ۳۸ درجه سانتی گراد هست.

سوختگیهای تموم ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایه های زیر پوستی هم آسیب می رسونن. هر دو این سوختگیها رو میشه با سیستم دیگری که درجه نامیده می شه به شکلای جور واجور درجه یه ، درجه دو و درجه سه تقسیم بندی کرد که خفیفترین نوع اون سوختگی درجه یکه. سوختگیهای درجه یک و دو از نوع با ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تموم ضخامت هستن.
۱) سوختگی درجه یه
سوختگی سطحی خفیفترین نوع سوختگیه که فقط لایه خارجی پوست یعنی اپیدرم رو درگیر می کنه. علل اون سوختگی به وجود اومده به وسیله شعله ملایمه.
▪ ظاهر سوختگی
پوست در محل سوختگی گرم ، قرمز و دردناک (بعضی وقتا درد شدید) و حساس به لمسه و می تونه کمی متورم باشه وقتی با نوک انگشت به ملایمت به ناحیه سوخته فشار وارد کنیم، قرمزی بطور موقت سفید می شه. سوختگی درجه یه در اول بسیار دردناکه ولی معمولاً در عرض چند روز بدون بر جای گذاشتن جوشگاه و گوشت اضافه (اسکار) ، با پوسته ریزی محل سوختگی ، بهبودی پیدا میکنه.
۲) سوختگی درجه دو
سوختگی با شدت متوسطه که فقط اپیدرم و یه تیکه از درم (اما نه همه درم) رو گرفتار می کنه و به بافتهای زیرین آسیبی نمیرسونه. این نوع سوختگی مانند سوختگی درجه یه از نوع با ضخامت نسبیه. علل اون ریختن مایعات داغ (مثل آب جوش یا چای داغ ) روی پوست ، شعله آتیش ، آفتاب سوختگی شدید و چیزای دیگه ای به جز اینا هستن.
▪ ظاهر سوختگی
محل سوختگی دارای قرمزی قابل توجه ، تاول و ظاهری توری مانند یا شبکه ای شکله. مانند سوختگی درجه یه با فشار انگشت در محل قرمزی ، سفیدی موقت ایجاد می شه. معمولاً شکافهای کوچیکی در اپیدرم و تاولهای بزرگ پر از مایع دیده می شن.

از اونجایی که پلاسما ( بخش خون) و مایعات بافتی به تراوش خود ادامه داده و باعث برآمده شدن لایه فوقانی پوست می شن ممکنه تا ۴۸ ساعت پس از وقوع آسیب هم تشکیل تورم و تاول ادامه داشته باشه. پوست ناحیه سوختگی در ظاهر متورم و خیزدار بوده و مرطوب و عرق کرده به نظر می رسه.
مشخصه این نوع سوختگی درد بسیار شدید و عمیق هستش و سوختگی بینهایت به لمس حساسه بطوری که حتی برخورد باد یا جریان هوا با اون دلیل درد سوزاننده ای می شه.

اگه سوختگی درجه دو بطور مناسب درمان و مراقب شه خودبخود بهبودی پیدا میکنه و جوشگاه بسیار کمی بر جای میذاره. در این نوع سوختگی امکان عفونت پیدا کردن زخم سوختگی هست که باید از این نظر مراقبت شه.

۳) سوختگی درجه سه (سوختگی تموم ضخامت)
در سوختگی درجه سه تموم ضخامت پوست ، یعنی اپیدرم و درم ، تخریب می شه و حتی ممکنه آسیب عمیقتر شده و بافتهای زیر پوستی (چربی ، ماهیچه و استخون) رو هم درگیر کنه. بعضی وقتا فرق سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل هستش؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً مشکی رنگ و یا خشک و سفیده اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق کرده داره.

از طرفی در سوختگی درجه دو مریض درد شدیدی داره ولی در سوختگی درجه سه به دلیل از بین رفتن اعصاب زیر جلدی معمولاً مریض دردی احساس نمی کنه؛ بجز مواردی که در دور و بر سوختگی درجه سه ، مناطقی از سوختگی درجه دو هم وجود داشته باشه.
علل سوختگی درجه سه عبارتند از مایعات بسیار داغ ، شعله شدید آتیش ، جریان الکتریکی ، مواد شیمیایی قوی مانند فسفر سفید. عمق سوختگی نه فقط شدیدا گرما عامل سوزاننده بستگی داره بلکه با مدت تماس ماده سوزاننده با پوست هم رابطه داره.
▪ ظاهر سوختگی
پوست سوخته ، سفید مرواریدی یا زرد و قهوه ای و بعضی مواقع مشکی و زغالیه. بعضی از مناطق پوست ممکنه شفاف شه و میشه در زیر اون شبکه ای از سیاهرگهای شامل لختهای خون رو دید. پوست مرده که شامل پروتئینهای منعقد شده. لایه ای سخت و غیر قابل برگشت به نام اسکار (جوشگاه) می سازه.

جوشگاه خشک و سخته و به دلیل از بین رفتن پایانه های اعصاب پوست ، در لمس حساس نیس و دردی نداره. واسه بازسازی زخم سوختگی درجه سه ممکنه به پیوند پوست نیاز شه. عفونت مسئله کلی ای در مورد این نوع سوختگیه.
دسته بندی سوختگی براساس شدت
واسه مشخص کردن نوع و ترتیب مراقبت و درمان و ترتیب انتقال مصدومین باید سوختگیها رو براساس شدت اونا طبقه بندی کرد. بر این پایه سوختگیها رو به شکلای جور واجور ناچیز ، متوسط و بحرانی (شدید) طبقه بندی می کنن.
الف) سوختگیهای ناچیز
۱) سوختگیهای درجه سوم که کمتر از ۲% سطح بدن به غیر از نواحی صورت گرفتار کردن، دست و پا (پایینتر از مچ) کشالهای یا مفاصل بزرگ.
۲) سوختگیهای درجه دوم که کمتر از ۱۵% سطح بدن رو در گیر کردن.
۳) سوختگیهای درجه اول با سطحی کمتر از ۲۰ درصد سطح بدن.
ب) سوختگیهای متوسط
۱) سوختگیهای درجه سوم با وسعتی بین ۲تا۱۰% سطح بدن ، البته به غیر از نواحی صورت دستها ، پاها ، کشاله ران یا مفاصل بزرگ.
۲) سوختگی درجه دوم با سطح برابر ۱۵ تا۳۰% سطح بدن.
ج) سوختگیهای بحرانی
۱) تموم شکلای جور واجور سوختگی که با ضایعات دستگاه تنفسی ، آسیبهای بافتهای نرم و استخوانها همراه شدن.
۲) سوختگی درجه سوم و دوم نواحی صورت ، دست و پا (پایینتر از مچ) ، کشاله ران و مفاصل بزرگ.
۳) سوختگی درجه سوم که بیشتر از ۱۰% سطح بدن رو درگیر کرده باشه.
۴) سوختگی درجه دوم که با وسعتی بیشتر از ۳۰% سطح بدن.
۵) سوختگی درجه اول با وسعتی بیشتر از ۷۵% سطح بدن.
۶) سوختگی الکتریکی لبها و دریچه ها به دلیل خونریزی شدید که ممکنه ایجاد شن، با عنوان سوختگیهای شدید طبقه بندی می شن.

● چیجوری عمق سوختگی رو تشخیص بدیم؟

عمق سوختگی ممکنه درزمان چند روز اول عوض شه. خصوصا در سوختگیایی مانند سوختگی با بنزین که علاوه بر سوختگی گرمایی در اول، سوختگی شیمیایی به وجود اومده به وسیله اثر تماس بنزین با پوست در روزای بعد ظاهر شده و عمق و درجه سوختگی رو بیشتر میکنه.
● سوختگی سطحی پوست یا درجه اول:

 فقط شامل لایه سطحی پوست بوده و در اون پوست دردناک ، خشک و قرمز  می شه و هنگام فشردن محل ضایعه، سفید می شه. سوختگی سطحی معمولا بین سه تا شش روز بدون مناسب گذاشتن اثری درمون پیدا میکنه.  سوختگی به وجود اومده به وسیله نور آفتاب مثال خوبی از یه سوختگی سطحیه.

●  سوختگی درجه دو سطحی:

علاوه بر لایه سطحی، لایه عمیق تر پوست هم آسیب می بینه. در این حالت پوست بسیار دردناکه و حتی با جابجایی هوا یا تغییرات دما درد شدید شدن می شه. محل ضایعه قرمز  بوده و معمولا تاول می زنه. این نوع سوختگی هم مثل نوع سطحی با فشار دادن محل سوختگی، سفید می شه. بیشتر ظرف مدت هفت تا ۲۱ روز درمون پیدا میکنه ولی پوست منطقه سوخته ممکنه واسه همیشه روشنتر یا تیره تر بمونه. آفتاب سوختگی که منتهی به ایجاد تاول شه مثالی از این نوع سوختگیه.

● سوختگی درجه دو عمقی:

 لایه سطحی و لایه عمقی (درم) می سوزد. درد این نوع سوختگی با فشار دادن ایجاد می شه و همیشه همراه با تاوله و با فشار دادن محل ضایعه سفید نمی شه. واسه درمون معمولا به بیشتر از ۲۱ روز درمان نیاز داره و اثر سوختگی هم مناسب می مونه که در بعضی موارد بسیار بدشکل می شه.

● سوختگی درجه چهارم:

در این نوع سوختگی تموم لایه های پوست (سطحی، عمقی، چربی زیر پوست) می سوزد و پوست بطور کامل از بین میره. در این حالت پوست به شکل یه تیکه چرم در میاد که ممکنه مشکی و یا سفید باشه. درمون این سوختگی معمولا بدون درمانای جراحی و پیوند پوست ممکن نیس.

درمان سوختگی در منزل:
محل سوختگی رو باید بدون این دست اون دست کردن تمیز کرده و با آب فراوون خنک شستشو بدین و درد رو هم به کمک مسکنا کنترل کنین. البته جریان خنک آب هم به درمون درد هم کمک می کنه.لباس رو از محل سوخته باید حذف کرد خصوصا در مواردی که لباس به یه ماده شیمیایی مانند بنزین آغشته س.

ولی اگه لباس به پوست چسبیده ، تلاش نکنین اونو به زور جدا کنین.محل سوختگی رو میشه با ملایمت با آب خنک و صابون شست و احتیاجی به به کار گیری مواد ضدعفونی کننده مانند الکل یا بتادین نیس.محل سوختگی رو خنک نگه دارین. این کار رو میشه با کمپرس سرد انجام داد (قرار دادن چند تیکه یخ درون یکدست و گذاشتن اون روی محل سوخته و یا قرار دادن بطری خنک آب).

توجه کنین که یخ رو بطور مستقیم روی پوست نذارین چراکه ممکنه آسیب بیشتری به محل سوخته وارد آورد.پیشگیری از عفونت واسه سوختگی های درجه دو سطحی و عمقی لازمه. میشه از پماد آلوورا و یا یه کرم آنتی بیوتیک مانند باسی تراسین واسه این منظور استفاده کرد. از بکار بردن بقیه پمادا در محل سوخته دوری کنین.

سوختگیای کوچیک رو میشه پانسمان و بانداژ کرد خصوصا در مواردی که سطح پوست تاول زده و پانسمان دوبار در روز باید عوض شه.اصلا تاول رو چه با سوزن و چه با دست نترکانید؛ این خطر ایجاد عفونت رو زیاد می کنه. تاول خود بخود و به موقع پاره می شه.

اگه از آخرین زمان دریافت واکسن کزاز بیشتر از ۵ سال میگذره و سوختگی درجه دو و یا با شدت بیشتره یه دوز واکسن کزاز بزنین. اگه سابقه مشخصی از واکسیناسیون علیه کزاز ندارین، علاوه بر واکسن نیاز به دریافت پادتن کزاز هم دارین.

واسه کنترل درد، محل سوخته رو در سطحی بالاتر از سطح قلب بذارین تا ورم و درد اون کم شه. علاوه بر اون می تونین از داروهای مسکنی مانند استامینوفن و ایبوپروفن استفاده کنین. اگه رو رعایت تموم این نکات هنوز از درد رنج می برید با دکتر خود تماس بگیرین. در سوختگیای شدید ممکن نیاز به تجویز مسکنای تزریقی باشه.

از خاروندن محل سوخته دوری کنین خیلی از ادما از خارش محل سوختگی به دنبال درمون اون رنج می برن. این حالت با به کار گیری یه کرم مرطوب کننده ممکنه کم بشه.

اگه بس از چند روز محل سوخته رو به بهتر شدن نباشه و یا درد بیشتر شه و یا ظاهر عفونی و چرکی پیدا کنه باید بدون این دست اون دست کردن به دکتر مراجعه کنین.

بیشتر سوختگیا کوچیک و سطحی هستن و در عرض یه هفته بهبود پیدا میکنن. در سوختگیای درجه دو سطحی ممکنه پس از بهبود، محل سوخته تیره تر یا روشن تر شه ولی بدشکلی مناسب نمی ذاره.
جلوگیری از سوختگی پوست:

 بیشتر با ایجاد تغییراتی در خونه میشه از بروز سوختگی جلوگیری کرد:

شمع روشن، کبریت و فندک رو از دم دست کودکان دور نگه دارین.
وقتی که خواب آلوده هستین و یا قرص خواب و آرامبخش مصرف کردین سیگار نکشید.
غذا و نوشیدنی داغ  و یا اطوی داغ رو از لبه میز  یا پیشخوان دور نگه دارین.
از دستگاای بخور با بخار آب سرد به جای دستگاه های مرطوب کننده با بخار آب داغ استفاده کنین.
کودکان رو از گاز و شومینه روشن دور نگه دارین.
دسته کتری همیشه به سمت دیوار باشه و در صورت امکان در بیرون از منزل آشپزی کنین.
هیچوقت کودکتون موقع پخت و پز در بغلتون نباشه.
در هر طبقه خونه دستگاه تشخیص دهنده دود رو نصب کنین و باتری اونو هر ماه چک کرده و در صورت نیاز عوض کنین.
لباس خواب کودک باید از پارچه غیر قابل اشتعال باشه.
شلواری که ایجاد عرق می کنه و یا تی شرت گشاد جانشین خوبی واسه لباس خواب کودک نیستن. هم اینکه لباس خواب کودک باید به طور کامل اندازه باشه.
ترموستات آبگرمکن رو واسه دمای بیشتر از ۴۹ درجه تنظیم نکنین. اگه قادر به تنظیم ترموستات آب گرمکن نیستین یه دستگاه جلوگیری کننده از آب جوش روی دوش حموم نصب کنین.
اگه تو یه روز خیلی گرم چاره ای ندارین ماشین رو در آفتاب پارک کنین، روی صندلیا، کمربند و فرمون ماشین رو با پارچه بپوشونین. خصوصا روی صندلی بچه چراکه می تونه واسه کودک بسیار داغ باشه.
با به کار گیری کرمای ضد آفتاب از پوست خود در برابر اشعه آفتاب مراقبت کنین و در صورت امکان به محلای سایه برید و از آفتاب مستقیم دوری کنین.(پزشکان بدون مرز)
 

براساس این گزارش، در طول بارداری زمانایی هست که مصرف دارو یه انتخاب حساب می شه. بعضی از انتخابای دارویی از طرف شما و پزشکتون در زمان بارداری، ممکنه از انتخابایی که شما در زمان غیربارداری، متفاوت باشن. مثلا اگه در طول بارداری به سرماخوردگی گرفتار شدید، ممکنه به جای به کار گیری داروهای ضداحتقان بینی که در زمان غیربارداری از اونا استفاده می کردین، ترجیح بدین که با گرفتگی بینی خود سر کنین.

سازمان دارو و غذای آمریکا سازمانیه که به کنترل فروش یا نبود فروش داروها در آمریکا می پردازه. سازمان دارو و غذای آمریکا در صورت ایمن بودن و کارا بودن دارو واسه یه مریضی مشخص به شرکت سازنده، این امکان رو میده که داروی خود رو در آمریکا به فروش برسونه.

کمپانیای سازنده دارو موظف هستن تا اطلاعات کاملی رو در مورد وجود یا نبود وجود مشکلای جنینی یا بقیه مشکلاتی که در حیوانات آزمایشگاهی در زمان تجویز دارو در بین بارداری مادرانشون ایجاد شده رو به پزشکان و محققان این سازمان گزارش کنن. البته دیده شده که در خیلی از موارد داروها روی زنان باردار مورد مطالعه قرار نمی گیرن. سازمان دارو و غذای آمریکا الان در تلاشه تا اطلاعات بیشتری در مورد مصرف داروها در طول بارداری به دست آورد.

باید تاکید کرد که کالاهایی مثل کافئین، ویتامینا و داروهای گیاهی می تونن روی جنین در حال رشد تاثیر بذارن. با پزشکتون در مورد قطع مصرف کافئین و نوع ویتامین مصرفی لازم خود مشورت کنین و هیچوقت قبل از مشورت با پزشکتون از فرآورده های گیاهی استفاده نکنین.

هم اینکه کارشناسان گفتن: این نکته خیلی مهمه که قبل از بارداری به درمان مشکلات سلامتی و مریضیای خود بپردازید. در مورد ویتامینای لازم قبل از بارداری از دکتر خود اطلاعاتی رو دریافت کنین. تموم زنائی که قصد بارداری دارن، باید از ویتامینای گروه ب (فولیک اسید) به خاطر جلوگیری از مشکلات جنینی مثل مشکلات مغزی و طناب نخاعی استفاده کنن. شما باید این ویتامینا رو قبل از بارداری یا در زمان بارداری استفاده کنین.

ایده خوبیه که با پزشکتون در مورد مصرف کافئین، الکل و سیگار کشیدن صحبت کنین. این وسط هم اینکه پیشنهاد می شه که قبل از گفت وگو با پزشکتون، هیچ داروی نسخه ای رو قطع نکنین و قبل از مصرف هر گونه داروی بدون نسخه با پزشکتون مشورت کنین.

هم اینکه پیشنهاد می شه که مصرف منظم ویتامینا و ویتامینای مخصوص زنان باردار درزمان بارداری البته بازم تحت نظر متخصص، ایمن بوده و می تونن موثر و کمک کننده باشه.

Categories:سلامتی
Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *